Hoe omgaan met afval tijdens het hiken?

Als hiker is de kans redelijk groot dat je een gepassioneerde natuurliefhebber bent. Ongetwijfeld zal jij je net als ik al eens geërgerd hebben aan het afval dat je tijdens je tochten in de natuur vindt. Maar zonder de vinger te willen wijzen naar wat anderen allemaal fout doen, wil ik met dit artikel vooral eens kijken naar wat wij zelf aan ons gedrag kunnen veranderen om milieubewuster om te springen met afval tijdens het hiken. Met deze vijf tips wil ik samen met jou een eerste stap zetten in de richting van kraaknette hiking trails.

1. Neem je afval mee

Het meeste voedsel dat je meeneemt op je tocht zit in een plastic, glazen of metalen verpakking, om het langer vers te houden. Hierdoor creëren we als hikers een behoorlijke berg afval op onze tochten. Het is erg belangrijk dat je al dit afval met je meeneemt en in geen enkel geval laat rondslingeren of begraaft in de natuur.

Photo by Joe Murphy

Niet enkel zullen materialen als plastic, glas en metaal er bijzonder lang over doen tot ze volledig vergaan zijn, het is ook erg gevaarlijk voor wilde dieren. Door de smakelijke geuren die aan het verpakkingsmateriaal hangen, zullen dieren geneigd zijn het verpakkingsmateriaal op te eten, met alle gevolgen van dien. Een tip is om de voedselresten van lege blikken voeding af te branden. Op deze manier kan je vervelende geurtjes in je rugzak vermijden.

“Resten van groenten en fruit kan je zomaar tussen de struiken gooien.

Dat is goed voor de vogeltjes, toch?”

Fout! De vogeltjes redden zich prima zonder jouw tussenkomst. En hoewel je met organisch afval als een bananenschil of een klokkenhuis natuurlijk heel wat minder schade aanricht aan de natuur dan het dumpen van een leeg blik ravioli of een sigarettenpeuk, heeft het toch een zekere impact op de omgeving. Op elk gebied in de wereld groeien andere plantensoorten, afhankelijk van de aard van de bodem. Zo gedijen bepaalde orchideeën bijvoorbeeld het beste op erg voedselarme grond. Wanneer jij dan met alle goede bedoelingen de vogeltjes wil voederen door fruitresten op de grond te gooien, ga je de plantengroei op dat gebied verstoren. Daarnaast maken lange slierten mandarijnenschillen op het pad het zicht er voor andere hikers niet meteen beter op.

Hieronder vind je een overzicht van hoe lang het duurt voor bepaalde soorten afval volledig afgebroken zijn door de natuur:
• Papier: 2,5 maand
• Sinaasappelschil: 6 maanden
• Melkkarton: 5 jaar
• Sigarettenpeuk: 10 – 12 jaar
• Plastic zak: 10 – 20 jaar
• Wegwerpluier: 75 jaar
• Voedselblik: 100 jaar
• Bierblikje: 200 – 500 jaar
• Piepschuim: nooit
• Glazen fles: nooit

Onze geadviseerde producten:

2. Opteer voor een navulbare drinkfles

Niets is zo belangrijk dan voldoende water te drinken tijdens een tocht. In plaats van steeds flessen met water in de supermarkt te kopen, kan je om de afvalberg te verminderen ervoor kiezen om een navulbare drinkfles aan te schaffen. Wist je trouwens dat er elk jaar zomaar even een dikke tien miljoen ton aan plastic in onze zeeën en oceanen belandt? De moeite waard dus, om de aankoop van een nieuwe drinkfles te overwegen!

Tegenwoordig vind je op de markt navulbare drinkflessen in alle mogelijke vormen en maten. Je hebt de keuze tussen metalen flessen of flessen die uit stevig plastic vervaardigd zijn. De plastic versie is iets lichter, terwijl een metalen fles dan weer iets duurzamer is. Daarnaast worden de metalen flessen ook in de vorm van thermossen vervaardigd, die je dranken langer koud of warm kunnen houden. Ben je van plan om in een mild klimaat te gaan hiken, is zo’n thermos wellicht niet noodzakelijk en kan je voor de lichtgewicht plastic fles gaan, die vaak ook iets goedkoper is.

Photo by A Hiker’s Tale

Maak je gebruik van een waterfilter van het type Care-Plus, die je rechtstreeks op je drinkfles schroeft, zal je merken dat zowel de plastic als de metalen navulbare drinkflessen niet bruikbaar zijn. Door middel van de waterfilter zuig je de fles immers vacuüm telkens je een slokje drinkt. Maar gezien deze flessen uit stevig materiaal vervaardigd zijn, kan de fles zich niet samenpersen bij het drinken, waardoor het systeem bij dit soort flessen faalt. Gelukkig hebben een aantal merken zelf inmiddels eigen waterfilters ontwikkeld om dit probleem het hoofd te bieden.

Maar ook wanneer je versmacht bent aan je Care-Plus filter, kan je op een ecologisch verantwoorde manier drinken. Je kan in de plaats van een navulbare drinkfles immers kiezen voor een navulbare waterzak. Een dergelijke waterzak heeft het voordeel om erg licht te zijn. Daarnaast zijn ze verkrijgbaar in verschillende formaten, waardoor je ook grote hoeveelheden water kan transporteren aan een minimum aan rugzakruimte. De meeste rugzakken zijn overigens ook aangepast aan het gebruik van zo’n waterzaksysteem, waarbij er een verstevigd gaatje voorzien is waarlangs het drinkslangetje naar buiten komt.

Onze geadviseerde producten:

3. Slim plassen en kakken

Als de natuur roept, kan je niet anders dan antwoorden. Maar wanneer je je behoefte moet doen, is het wel belangrijk dat je een aantal criteria zo goed mogelijk probeert te respecteren:
• Vermijd de verontreiniging van waterbronnen
• Voorkom dat iemand anders je uitwerpselen kan vinden
• Maximaliseer de ontbinding van het organische afval
• Vermijd de verspreiding van ziektes

Je kan de plaats waar je je behoefte gedaan hebt gewoon bedekken met natuurlijke materialen. Maar het is nog beter om een kuiltje te graven en je behoefte daarin te doen. Nadien bedek je de kuil met aarde, bladeren en andere natuurlijke materialen die je ter plaatse vindt. Onderzoek heeft aangetoond dat het begraven van feces nadelig is voor de snelheid van de ontbinding ervan. Toch is het begraven van jouw zogenaamde “human waste” nog steeds de meest efficiënte methode om tegemoet te komen aan alle bovenstaande criteria.

Photo by Robert Smith

Op sommige plaatsen is het zelfs beter om vast lichamelijk afval mee te nemen, in plaats van het achter te laten en het te begraven. Zeker in geval van smalle rivierkloven kan dat ooit het beste zijn, gezien het op zo’n locaties bijna niet uit te sluiten is dat het rivierwater besmet wordt.
Omdat menselijk organisch afval zo traag afbreekt is het belangrijk om de juiste plaats te kiezen om je behoefte te doen en het te begraven. Om bacteriologische verontreiniging van het water tegen te gaan, doe je je behoefte bijvoorbeeld beter nooit in de buurt van water (zoals een rivier, een meer of een bron). Vergeet immers niet dat fecale verontreiniging één van de belangrijkste ziekmakers is! Neem ongeveer dertig meter afstand van waterbronnen. Wanneer je echter op een hoger gelegen plaats dan het water je behoefte doet, dient de afstand wat groter te zijn. Regen kan in dat geval namelijk de verontreiniging verder naar beneden voeren en uiteindelijk alsnog voor een besmetting zorgen.

Ook de nabije omgeving van paden kan maar best vermeden worden. Hier wordt een afstand van gemiddeld twintig meter als ongeschreven regel in acht genomen. Daarnaast is het ook aan te raden om zo ver mogelijk van bivakplaatsen op je hukken te gaan zitten.

Qua ondergrond zoek je best een plaats uit met een rijke organische bodem. Een vochtig bos is bijvoorbeeld beter dan een woestijnachtige ondergrond. Dit zal immers de afbraak van de feces versnellen. Ook zal een zonnige plaats een positieve invloed hebben op de ontbindingssnelheid van jouw grote boodschap.

Onze geadviseerde producten:

4. Overweeg wc-papier alternatieven

Niet alleen het plassen en kakken zelf, maar vooral ook het wc-papier is een grote bron van verontreiniging tijdens het hiken. Maak als hiker geen groot openbaar toilet van het wandelpad door gebruikt wc-papier her en der te laten liggen. Begraaf het wc-papier samen met je feces in het kuiltje. Je kan er ook voor kiezen om het wc-papier te verbranden, maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat je een heuse bosbrand gaat veroorzaken. In periodes van extreme droogte kan het verbranden van wc-papier dus maar beter vermeden worden. Het beste blijft nog steeds om het gebruikte wc-papier in een plastic zakje mee te nemen in je rugzak en het later in een afvalbak te deponeren wanneer je terug in de bewoonde wereld aanbelandt.

Maar je kan natuurlijk ook voor iets anders dan wc-papier kiezen. Als je weet dat er elke dag niet minder dan 27,000 bomen sneuvelen voor de productie van wc-papier, is het zonder meer de moeite waard om eens te kijken wat er zoal op de plas- en kakmarkt voorhanden is tegenwoordig. Zo is er voor vrouwen recent de zogenaamde Kula-cloth op de markt gekomen. Deze Kula-cloth is een antimicrobieel doekje dat urine absorbeert. Dankzij de Kula-cloth hoef je als vrouw niet langer kilo’s wc-papier mee te zeulen op een meerdaagse trektocht. Het doekje is geurloos en je kan het gemakkelijk uitwassen. Met de zwarte zijde dep je alle overtollige vloeistof op. De andere zijde blijft schoon en is ook waterdicht, zodat je handen niet vuil worden. Tests hebben uitgewezen dat de Kula-cloth volledig geurloos blijft, zelfs wanneer het meerdere dagen zonder te reinigen gebruikt wordt.

De Kula-cloth, bevestigd aan een rugzak

Naast een Kula-cloth zou je ook natuurlijke materialen kunnen gebruiken in plaats van wc-papier. Ik denk hierbij aan natuurlijke vegetatie, sneeuw of stenen. Het vergt natuurlijk wat aanpassing (en wellicht ook training), maar het is zeker de moeite waard het eens te proberen.

Is jouw billen afvegen met verse eikenbladeren voor jou toch net die brug te ver, probeer dan in elk geval het gebruik van regulier wc-papier tot een minimum te herleiden. Ga er zo spaarzaam mogelijk mee om en gebruik maar net zoveel blaadjes als je echt nodig hebt.

Onze geadviseerde producten:

5. Gebruik biologisch afbreekbare wasmiddelen

Naast je plasje, zal je op je tocht ook al eens een wasje moeten doen. Op trektochten is het aangewezen om hiervoor een biologisch afbreekbaar wasmiddel te gebruiken. Het probleem met andere wasproducten is dat ze schadelijke stoffen bevatten. In Europa alleen al belandt er jaarlijks zo’n 3.100 kilogram van die schadelijke producten in het afvalwater. De niet afbreekbare bestanddelen van het wasproduct stapelen zich op in het oppervlaktewater, de bodem en zelfs in levende organismen zoals vissen. Eens ze in de natuur terechtkomen, gaan ze daar nooit meer weg.

Natuurlijk zal je het grootste verschil voornamelijk thuis kunnen maken, door voor je wasmachine een milieuvriendelijk product te gebruiken. Maar doordat je op een tocht vaak in een rivier jezelf en je kleren wast, is het des te belangrijker om ook tijdens het hiken voor een ecologisch wasproduct te kiezen.

Wim doet de vaat in een rivier tijdens onze hike op de Via Alpina

Vandaag zijn er zodanig veel producten op de markt, dat je zelfs biologisch afbreekbare alles-in-één middeltjes kan aankopen. Dat wil zeggen dat je zowel je handen, je huid, je haren, je kledij als je potten en pannen met één en hetzelfde product zuiver kan maken. Dat scheelt heel wat opbergruimte in je rugzak. Daarnaast zijn de producten vaak zodanig geconcentreerd, dat je er maar heel weinig van nodig hebt. Een natte droom dus, voor elke grammenjager onder ons.

Onze geadviseerde producten:


* De producten die wij adviseren verwijzen je door naar de website van het merk of van een verkoper van dit product. Je vindt hier een compleet overzicht van het product met afbeeldingen, specificaties en prijzen. Mocht je beslissen het product via deze link aan te kopen, ontvangen wij hiervoor een kleine commissie ZONDER extra kosten voor jou. Op deze manier help jij het mee mogelijk te maken dat we deze site gratis in de lucht houden.

Follow us on social media

Sharing is caring!

3 thoughts on “Hoe omgaan met afval tijdens het hiken?”

  1. Pingback: Klimmers vervuilen top van Mount Kinabalu voor "eeuwige" roem - A Hiker's Tale

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *